Czym różnią się normy dyspozytywne od bezwzględnie obowiązujących?
Norma dyspozytywna działa jak ustawienie domyślne: obowiązuje, dopóki umowa spółki jej nie zmieni. Poznasz ją po zwrotach typu „jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej".
Norma bezwzględnie obowiązująca (imperatywna) obowiązuje zawsze — umowa nie może jej wyłączyć ani zmienić. Zapis umowy sprzeczny z taką normą jest bezskuteczny.
Ustalenie, do której kategorii należy dany przepis, to punkt wyjścia każdej analizy ustroju spółki.
Jakie zasady umowa spółki może zmienić?
Typowe przykłady norm, które umowa może modyfikować (podnieść wymóg, zawęzić, przesunąć kompetencję):
- progi większości — umowa może podnieść próg ponad domyślny KSH (np. wymagać 3/4 tam, gdzie kodeks daje 2/3);
- wymóg kworum — w sp. z o.o. domyślnie brak, ale umowa może go wprowadzić;
- sposób reprezentacji — np. reprezentacja łączna dwóch członków zarządu zamiast domyślnej;
- rozszerzenie katalogu spraw wymagających zgody wspólników lub rady nadzorczej ponad KSH;
- ograniczenia zbycia udziałów (zgoda spółki, prawo pierwszeństwa).
Dlaczego to jest sedno zgodności (compliance)?
Jeśli patrzysz tylko w KSH, możesz przeoczyć, że Twoja spółka wymaga wyższej większości albo dodatkowej zgody. Decyzja podjęta „zgodnie z kodeksem", ale wbrew umowie, może być wadliwa. Prawidłowa analiza zawsze zestawia domyślny KSH z konkretną umową spółki i tym, co z niej wynika (jej „ustrojem").
To wyjaśnienie, jak iApprove obsługuje daną czynność i co mówi KSH — nie porada prawna w Twojej konkretnej sprawie.